loader

TEYEMMÜM VE MAHİYETİ

Bir önceki yazımızda gusül ve mahiyeti konusunu ele almıştık. Bu hafta da teyemmüm abdesti, sebeplerini, uygulanışını ve teyemmümü bozan durumları konu edeceğiz inşallah.
Teyemmüm sözlükte, bir şeyi kastetmek anlamına gelmektedir. Fıkıh dilinde ise suyu alamama veya kullanamama durumlarında büyük veya küçük abdestsizliği gidermek amacıyla temiz toprak veya yer kabuğundan sayılan bir maddeye sürülen ellerle yüzü ve iki kolu mesh etmekten ibaret olan hükmi bir temizliktir. İnsanoğlu yaşamını sürdürürken bazen imkânları kısıtlı olan süreçler yaşar. Bu süreçler içerisinde su bulamama veya herhangi bir mazeret sebebiyle suyu kullanamama durumu söz konusu olabilir. Bu durumda kolaylık dini olan yüce dinimiz İslam bu durumu yaşayan Müslümanlar için temiz toprak ile alabilecekleri teyemmüm abdestini istifadeye sunmuş olup Müslüman’ın ibadet hayatına olan alternatifliğini bir daha ispat etmiştir.
Kur’an-ı kerimde teyemmüm ile ilgili ayette; ‘’Eğer hasta olup veya yolculukta olursanız veya biriniz ayakyolundan gelirse veya kadınlarla temasta bulunur da su bulamazsanız, temiz toprak ile teyemmüm edin. Onunla yüzlerinize ve kollarınıza mesh edin’’(Maide-6)
Teyemmümün sebepleri;
1-
Abdest veya gusle yetecek kadar suyun bulunmaması
2-Suyu kullanmayı engelleyen fiili bir maniliğin bulunması veya suyu kullanmak için dinen geçerli olan bir mazeretin bulunması. Yetecek suyun bulunmaması, Yürüyerek veya binek ile rahatça gidilip gelinecek bir mesafeden daha uzak olması, suyolunda kendisine zarar verebilecek bir tehlikenin bulunması, suya yetecek paranın bulunmaması, suyu kullanmanın sağlık açısından uygun olmaması ve havanın veya suyun aşırı derece soğuk olması gibi durumlarda kişi teyemmüm abdesti alabilir. Ve bu durumda kişinin kendisi karar vermeli ve içinde bulunduğu vaziyeti iyi bir şekilde değerlendirip bir kanaate varmalıdır.
Teyemmümün uygulanışı; Temiz, kuru ve tozlu toprakla abdest alınabileceği gibi taş, kum, çakıl, tuğla, kiremit gibi maddelerle de yapılabilir. İki elin iç yüzü, yüzün ve kolların meshi için ayrı ayrı toprağa sürülür. Birincide iki elin içiyle yüzün tamamı, ikincisinde sol elin içi ile sağ el ve kol, sağ elin içi ile sol el ve kol dirseklerle beraber mesh edilir. Hanefi mezhebine göre; Su bulunmadığı ve mazeret hali kalkmadığı sürece bir kimse aldığı teyemmüm ile dilediği kadar farz veya nafile namaz kılabilir.Diğer üç mezhebe göre ise;Bir teyemmüm ile birden fazla farz namaz kılınamaz.
Teyemmüm abdestini bozan durumlar;
1-
Abdesti bozan ve guslü gerektiren durumlar teyemmümü bozar çünkü teyemmüm bu ikisinden bedeldir. Cünüp olan kimse teyemmüm aldıktan sonra abdesti bozulursa yalnız abdesti bozulur cünüplük hali geri gelmez.
2- Teyemmümü mübah hale getiren haller kalktığı an teyemmüm bozulmuş olur.
3-Aldığı teyemmüm abdesti ile namaz kılan biri namaz esnasında suyu görürse teyemmüm abdesti bozulur. Namazı teyemmüm ile kıldıktan sonra su bulunursa kişinin kıldığı namazı iade etme şartı yoktur. Şafii mezhebi bu durumda iadeyi gerekli görür. Namaz vakti çıktıktan sonra suyun bulunması durumunda namazın iadesinin olmadığı hususunda görüş birliği vardır.
Dinini bilip ona layıkıyla amel edenlere selam olsun. Allah’a emanet olun…

 

foto
Yazar: YUSUF TÜRK
YORUM YAPIN(üye olmadan da yorum yapabilirsiniz)
Yorumla
İptal